انتشار نخستین سالنامه فرهنگ شهرستان الیگودرز (۱۳۴۲) + PDF
سالنامه_فرهنگ_شهرستان_الیگودرز_1342_1
📌چکیده سالنامه فرهنگ شهرستان الیگودرز (سال ۱۳۴۲ هجری شمسی)
#اختصاصی_تاف_نیوز
این سالنامه که به همت اداره فرهنگ شهرستان الیگودرز تهیه و منتشر شده، اولین نشریه از نوع خود در این منطقه است. با وجود کمبود امکانات مالی و اجتماعی، با همکاری فرهنگیان ساعی تدوین گردیده و شامل مباحث گوناگونی در زمینه جغرافیا، تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم محلی، ادبیات، تعلیم و تربیت، و گزارش هایی از شخصیتهای برجسته داخلی و خارجی میباشد.
۱. معرفی شهرستان الیگودرز
موقعیت و جمعیت: الیگودرز در شمال شرقی لرستان واقع شده و شامل بخشهای جاپلق، بربرود، زز، ماهرو، سیالخور و ذلقی است. جمعیت حوزه آن بر اساس آخرین سرشماری ۱۲۸٬۱۷۶ نفر و جمعیت مرکز شهر حدود ۹٬۵۹۳ نفر (در حال رشد به ۱۵٬۰۰۰ نفر) برآورد شده است.
اقتصاد و کشاورزی: منطقهای کشاورزی با محصولات عمده گندم، جو و انگور. صادرات مهم شامل گندم، جو، روغن و پشم است. یک کارخانه آرد به نام «اطمینان» وجود دارد.
تاریخ و آثار: وجه تسمیه از «آل گودرز» گرفته شده است. آثار تاریخی شامل قلعه کیو (ویران شده)، خرابههای شاهپورآباد و یافتههایی چون مجسمه مفرغی و اشیای زرین در منطقه «طالشور».
طبیعت و کوهها: منطقهای کوهستانی با قلل معروف اشترانکوه (با ۱۰۰ چشمه و تونل برفی ۳۰۰ متری که به «سوئیس ایران» معروف است)، قالیکوه (سرچشمه رود آب سفید) و کیوکوه.
اقوام و طوایف: مرکز چهارلنگ بختیاری؛ ایلات ذلقی (با حدود ۷ هزار خانوار، مردانی سلحشور)، عیسیوند، بهاروند، حاجیوند و هبدالوند.
باورها و خرافات: رواج عقاید قدیمی مانند ارتباط خواب با طول عمر، اثر ناخنهای گرفته شده در برابر دجال، خارش بینی نشانه خوردن پلو، نخواندن کتاب امیر ارسلان (موجب آوارگی)، و باورهایی درباره غول بیابانی (مردازما) و «بجنگ تب تبو».
۲. آداب و رسوم ازدواج
ازدواجها در سنین کم و غالباً با انتخاب والدین صورت میگیرد. مراسم شامل «کدخدائی» (خواستگاری)، «شیرینیخوران» (عقدکنان)، حمل عروس با اسب، استقبال داماد با پاشیدن سکه و نقل، تخت انداختن در میان خانه، زدن انار یا تخممرغ به دیوار توسط داماد، مسابقه برای گذاشتن پا روی پای دیگری (برای تسلط)، بردن برادر عروس به طویله و گذاشتن پالان بر دوش او، و در نهایت بردن عروس و داماد به حجله. پس از سه روز، مراسم «داماد سالم» (بازدید از خانه پدر عروس) برگزار میشود که در آن داماد تا دریافت هدیه از پدر عروس غذا نمیخورد.
۳. مقالات اخلاقی و تربیتی
ایجاد عادات مفید در کودکان: توسط رئیس فرهنگ، آقای محمدحسین توسلی، با تأکید بر نقش عادات صحیح و خطر عادات نادرست در انحرافات اخلاقی و فکری.
تفسیر «توفیق»: برگرفته از آیه «لا تتبعوا خطوات الشیطان»؛ شامل مراتب هدایت، رشد، تسدید، تأیید و عصمت. بحثی درباره غفلت و شهوت به عنوان عوامل گناه، با استناد به داستانی از سعدی و اشاره به اهمیت خویشتنداری.
نکاتی برای معلمان: لزوم یکسان نگریستن به دانشآموزان، عدم دخالت عوامل غیردرسی در نمرهدهی، دقت در تدریس و امتحان، و تشویق و تنبیه به موقع.
میهن پرستی: مقالهای از دبیر دبیرستان پهلوی با عنوان «میهن پرست» که به تعریف فلسفی میهن (بر اساس احساسات مشترک و نه صرفاً نژاد یا زبان) و پرستش آن (همانند پرستاری فرزند از مادر بیمار) میپردازد.
۴. تاریخ و شخصیتهای برجسته
بابک خرمدین: مقاله بلندی به قلم منوچهر گودرزی (مدیر فنی پیشآهنگی) به بررسی قیام بابک در برابر اعراب، تهمتهای مورخانی مانند نظامالملک و مسعودی، همکاری و خیانت افشین، و مقاومت شجاعانه بابک تا پای جان پرداخته است.
بنیانگذاران صلیب سرخ و پرستاری مدرن: اشاره به هانری دونان (شاهد جنگ سولفرینو و مؤسس صلیب سرخ) و فلورانس نایتینگل (پرستار اسطورهای در جنگ کریمه، ملقب به «خانم چراغ به دست»).
۵. ادبیات و ترجمه
مکتب رئالیسم: معرفی و تعریف این مکتب ادبی با ذکر بالزاک و تولستوی به عنوان نمونههای برجسته، و تمایز آن از ناتورالیسم.
داستان ترجمه شده: «خدا حقیقت را میبیند (ولی صبر میکند)» اثر لئو تولستوی، ترجمه محمد جلددی (دبیر زبان خارجی). داستان تاجر بیگناهی که به جرم قتل نکرده ۲۶ سال در سیبری زندانی میشود و سرانجام قاتل واقعی پس از اعتراف، آزادی او را رقم میزند اما مرگ فرا رسیده است.
اشعار محلی (لری بختیاری): چندین قطعه شعر با ترجمه فارسی، با مضامین عاشقانه و احساسی.
گزیدههایی از شعرای کلاسیک و معاصر فارسی: از جمله اشعاری از خیام، عارف قزوینی، فرخی یزدی، هاتف اصفهانی، رهی معیری، و دیگر شاعران.
۶. تاریخچه پیدایش و اصول پیشاهنگی
در جهان: بنیانگذاری توسط لرد بیدن پاول در انگلستان (۱۹۰۷)، الهامگیری از روشهای تربیتی قبایل وحشی برای پرورش شجاعت و استقامت، و چگونگی ورود به آمریکا (داستان ویلیام بویس و راهنمایی یک پیشاهنگ در مه لندن).
در ایران: نخستین آثار در مجله تعلیم و تربیت (۱۳۰۴)، ریاست احمد امینزاده، حمایت رضاشاه کبیر و تأسیس انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی (۱۳۱۳)، و ادامه فعالیت تا زمان انتشار سالنامه با حدود هفتاد هزار پیشاهنگ در ایران.
تعریف و اهداف: پیشاهنگی مجموعه تربیتهای عقلی، روحی و بدنی برای پسران و جوانان، مبتنی بر تعاون، کمک، و انجام «کار نیک» روزانه.
۷. مطالب علمی و دینی
علم و اصول موضوعه: مقالهای درباره تعریف علم، روش قیاسی، اصول موضوعه هندسه اقلیدس، و ضرورت استفاده از نمادها برای جلوگیری از ابهام.
تاریخ جمعآوری قرآن: شرح نزول تدریجی قرآن، نگارش توسط کاتبان وحی، جمعآوری در زمان ابوبکر به پیشنهاد عمر، تدوین مصحف واحد در زمان عثمان و سوزاندن نسخههای دیگر، و اشاره به مصحف علی بن ابیطالب (ع) به ترتیب نزول.
نکته: سالنامه با تصاویر و معرفی تعدادی از مسئولین محلی (رئیس دارایی، رئیس بانک ملی، رئیس کشاورزی، بخشدار، شهردار و…) همراه است و لحن کلی آن ستایش ارزشهای اخلاقی (عدالت، شجاعت، سخاوت، جوانمردی) و تأکید بر نقش آموزش و پرورش در پیشرفت جامعه میباشد.
ارسال دیدگاه