نویسنده لرستانی

سواد رسانه‌ای، نیروی پنهان خبرنگاری حرفه‌ای است

در روزگاری که سیل خبرها مجال تأمل را از مخاطب گرفته، آزیتا یوسفیان، خبرنگار و پژوهشگر ارتباطات در لرستان، با کتاب تازه‌اش «سواد رسانه‌ای در لرستان» یادآور می‌شود که دانستن کافی نیست؛ خبرنگار باید آگاه ببیند، درست تحلیل کند و مسئولانه بنویسد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی تاف‌نیوز، کتاب، دریچه‌ای است به‌سوی روشنایی اندیشه و آرامش روح. هر صفحه‌اش می‌تواند چراغی باشد در مسیر دانایی و هر واژه‌اش، پُلی برای پیوند میان ذهن‌ها و دل‌ها. در روزگاری که سرعت و هیاهو مجال تأمل را از انسان گرفته، هفته‌ کتاب یادآور فرصتی ناب برای بازگشت به دنیای واژه‌ها و اندیشه‌هاست؛ فرصتی برای مرور ارزش دانستن، مطالعه و اندیشیدن. به همین بهانه، انتشارات جهاددانشگاهی واحد لرستان گفت‌وگویی داشته با آزیتا یوسفیان زارع، نویسنده و پژوهشگر حوزه ارتباطات، درباره دغدغه‌ای که سال‌ها همراه او بوده؛ ارتقای کیفیت فعالیت رسانه‌ای در لرستان. او معتقد است خبرنگاران، بیش از هر قشر دیگری باید از مهارت‌های سواد رسانه‌ای برخوردار باشند، چرا که خود تولیدکننده‌ی پیام‌اند، نه صرفاً مصرف‌کننده‌ی آن.

– خانم یوسفیان، ایده نگارش این کتاب از کجا شکل گرفت؟

به عنوان خبرنگار و پژوهشگر ارتباطات، همیشه دغدغه‌ی کیفیت فعالیت رسانه‌ای در استان را داشته‌ام. در گفت‌وگو با همکاران و فعالان رسانه‌ای لرستان متوجه شدم با وجود تجربه‌ی بالا، آموزش نظام‌مندی در زمینه‌ی سواد رسانه‌ای ندیده‌ایم. همین مسئله جرقه‌ی انجام پژوهشی درباره‌ «سطح سواد رسانه‌ای اصحاب رسانه لرستان» را در ذهنم روشن کرد و در نهایت به نگارش این کتاب انجامید.

– در این پژوهش چه هدفی را دنبال می‌کردید؟

هدف اصلی، سنجش میزان توانمندی خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در تحلیل، نقد و تولید محتوای آگاهانه بود. بیشتر پژوهش‌های کشور روی مخاطبان عمومی تمرکز دارند، اما در این تحقیق، به سراغ کسانی رفتم که خودشان تولیدکننده‌ی محتوا هستند.

– نتایج تحقیق چه تصویری از وضعیت خبرنگاران لرستان نشان داد؟

داده‌ها حاکی از آن بود که خبرنگاران از نظر شناخت مفاهیم پایه در وضعیت نسبتاً خوبی قرار دارند، اما در مهارت‌های تحلیلی و انتقادی نیاز به تلاش بیشتری است؛ البته فشار کاری، کمبود منابع آموزشی و نبود فرصت بازآموزی از دلایل اصلی این ضعف است.

– به نظر شما راهکار ارتقای سواد رسانه‌ای در استان چیست؟

لرستان نیروی انسانی جوان و علاقه‌مندی در حوزه رسانه دارد. اگر بتوانیم ارتباط مؤثری میان دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی برقرار کنیم، می‌توانیم دوره‌ها و کارگاه‌های تخصصی در این زمینه برگزار کنیم. حتی ایجاد رشته‌های میان‌رشته‌ای در دانشگاه‌ها می‌تواند به شکل‌گیری نسلی تازه از روزنامه‌نگاران آگاه کمک کند.

– از نگاه شما، خبرنگار باسواد رسانه‌ای چه ویژگی‌هایی دارد؟

سواد رسانه‌ای فقط «دانستن» نیست؛ بلکه «توانایی درک، تحلیل و بازتولید مسئولانه‌ی محتواست. خبرنگار باید بداند میان واقعیت و بازنمایی چه تفاوتی وجود دارد، منبع را درست ارزیابی کند و اثر اجتماعی هر خبر را درک کند. این همان چیزی است که من آن را «سواد رسانه‌ای حرفه‌ای» می‌نامم.

– برنامه‌ی بعدی شما در حوزه پژوهش چیست؟

در حال طراحی پژوهش تازه‌ای درباره موضوعات مربوط به رسانه هستم و قصد دارم کارگاه‌های آموزشی کوتاه‌مدتی برای علاقمندان برگزار کنم تا مهارت‌های سواد رسانه‌ای به صورت عملی آموزش داده شود.

– و سخن پایانی؟

امیدوارم این کتاب بتواند در تقویت آگاهی رسانه‌ای در لرستان مؤثر باشد. بدون تردید نقدهایی به پژوهش وارد است و خوشحال می‌شوم از دیدگاه‌های اساتید و فعالان این حوزه برای بهبود تحقیقات بعدی بهره ببرم.