تشدید تنش در خاورمیانه؛

 دومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه اعزام شد + آسیب‌پذیری ناوها در برابر تاکتیک‌های نوین + (کلیپ)

همزمان با ادامه مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در مسقط، پنتاگون دستور اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه را صادر کرد. ناو پیشرفته «یواساس جرالد آر. فورد» به همراه ناوگروه اسکورت، از دریای کارائیب راهی آب‌های منطقه می‌شود تا به ناو «آبراهام لینکلن» که پیش‌تر در دریای عمان مستقر شده است، بپیوندد. در شرایطی که آمریکا این اقدام را نمایش قدرت قلمداد می‌کند، تحلیل‌های کارشناسی و تجربیات میدانی اخیر نشان می‌دهد این غول‌های فولادین در برابر تاکتیک‌های جنگ نامتقارن و حملات ترکیبی آسیب‌پذیرند .

⚓ تحرکات جدید آمریکا در آب‌های منطقه

بر اساس گزارش‌های تأییدشده، ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد که بزرگترین و پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر جهان محسوب می‌شود، به همراه چندین ناوشکن موشک‌انداز از حوزه دریای کارائیب به سمت خاورمیانه در حرکت است. این ناو که با سوخت هسته‌ای کار می‌کند، ظرفیت حمل حدود ۹۰ فروند جنگنده را دارد و پیش‌بینی می‌شود ظرف یک ماه آینده به موقعیت نزدیک ایران برسد .

هم‌اکنون ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن از کلاس نیمیتز در اطراف دریای عمان و جنوب ایران مستقر شده است. این ناو نیز اتمی بوده و می‌تواند مدت‌های طولانی بدون سوخت‌گیری مجدد در آب‌های بین‌المللی باقی بماند. مقامات آمریکایی تأکید کرده‌اند که این جابجایی‌ها در چارچوب افزایش فشارهای نظامی بر تهران و همزمان با مذاکرات هسته‌ای صورت می‌گیرد .

🎯 «کشتار مأموریتی»؛ استراتژی مقابله با ناوهای غول‌پیکر

بررسی‌های فنی نشان می‌دهد غرق کردن کامل یک ناو هواپیمابر به دلیل ساختار ویژه آن کار فوق‌العاده دشواری است. بدنه دو لایه، طراحی لانه‌زنبوری داخلی و سیستم تعادل پیشرفته از جمله عواملی هستند که این شناورها را در برابر آسیب‌های سنگین مقاوم ساخته‌اند. حتی خود آمریکا در سال ۲۰۰۵ یک ناو قدیمی خود را به مدت ۲۵ روز با همه تجهیزاتش هدف قرار داد اما نتوانست آن را غرق کند .

با این حال، کارشناسان نظامی بر مفهوم «کشتار مأموریتی» (Mission Kill) تأکید دارند؛ به این معنا که بدون نیاز به غرق کردن ناو، می‌توان آن را از انجام مأموریت اصلی‌اش بازداشت. ناو هواپیمابر برای انجام وظیفه خود به سه بخش حیاتی وابسته است :

  • عرشه پرواز و سیستم پرتاب جنگنده‌ها: آسیب به این بخش، توان پرتاب و بازیابی هواپیماها را مختل می‌کند.

  • بخش جزیره (مرکز فرماندهی و رادارها): هدف قرار دادن این بخش، ارتباطات و هدایت جنگنده‌ها را از بین می‌برد.

  • سیستم پیشرانش و رآکتور اتمی: حمله به زیر بدنه و شفت‌های انتقال نیرو می‌تواند باعث خاموش شدن رآکتور و توقف کامل ناو شود.

🚨 تجربه یمن؛ فرار ناوهای آمریکایی از دریای سرخ

نیروهای مسلح یمن در ماه‌های اخیر تجربیات عملی موفقی در مقابله با ناوهای آمریکایی داشته‌اند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ناو هواپیمابر هری ترومن در جریان درگیری‌های دریای سرخ چندین بار مجبور به عقب‌نشینی و ترک منطقه شد. در یک مورد، یک پهپاد یمنی توانست از همه لایه‌های دفاعی عبور کند و در پی فرار سریع ناو برای دور شدن از تیررس، یک فروند جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت به دریا سقوط کرد .

همچنین ناو آیزنهاور در ژوئن ۲۰۲۴ هدف حمله موشک بالستیک ضدکشتی یمن قرار گرفت که تنها ۲۰۰ متر با اصابت فاصله داشت. ناو آبراهام لینکلن نیز در آبان‌ماه ۱۴۰۳ و بار دیگر در اواخر همان سال مورد حملات موشکی و پهپادی یمن قرار گرفت و در نهایت مجبور به ترک منطقه شد. این تجربیات نشان داد که تاکتیک اشباع سامانه‌های پدافندی با حجم بالای موشک‌ها و پهپادها می‌تواند مؤثر واقع شود .

🔄 واکنش ایران و یمن به تحرکات جدید

در پی اعلام اعزام دومین ناو آمریکایی، منابع نظامی در صنعا هشدار داده‌اند که نیروهای مسلح یمن در بالاترین سطح آمادگی رزمی قرار دارند و اجازه نزدیک شدن هیچ ناو جنگی آمریکایی به دریای سرخ و دریای عرب را نخواهند داد. سرتیپ «عزیز راشد»، کارشناس نظامی نزدیک به انصارالله، تأکید کرده است که در صورت هرگونه تحرک خصمانه علیه ایران، کل منطقه شعله‌ور خواهد شد .

کارشناسان معتقدند با توجه به توان موشکی ایران شامل موشک‌های بالستیک ضدکشتی با بردهای مختلف (از جمله «خلیج فارس»، «هرمز»، «ذوالفقار بصیر» با برد ۷۰۰ کیلومتر و «قاسم بصیر» با برد ۱۳۰۰ کیلومتر)، ناوگان‌های متخاصم ناگزیر به افزایش فاصله خود تا حدود دو هزار کیلومتر از مرزهای ایران هستند که این موضوع هزینه عملیاتی و ریسک نظامی آمریکا را به شدت افزایش می‌دهد .

📊 جمع‌بندی

تحلیلگران مسائل نظامی بر این باورند که در مواجهه با ناوگروه‌های آمریکایی، رویکرد دفاعی به تنهایی کافی نیست و تجربه نشان داده است که اتخاذ رویکرد تهاجمی و هدف قرار دادن هم‌زمان نقاط حیاتی ناوها با حجم بالایی از موشک‌ها و پهپادها می‌تواند آنها را از انجام مأموریت بازدارد و حتی به عقب‌نشینی وادار کند. تجربه موفق یمن در دریای سرخ و توانمندی‌های رو به رشد موشکی ایران، معادلات جدیدی را در منطقه ایجاد کرده که فراتر از افسانه‌پردازی‌های رسانه‌ای درباره شکست‌ناپذیری ناوهای آمریکایی است .