پنتاگون در اضطراب: مرگبارترین ناوشکن جهان در نزدیکی سواحل ایران دیده شد

•   در بحبوحه افزایش تنش در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان، شواهد معتبر از اعزام یک ناوگروه پیشرفته چینی به نزدیکی آب‌های ایران حکایت دارد. بر اساس گزارش های تأییدشده توسط چندین منبع دفاعی و ردیابی دریایی، این ناوگروه شامل یک ناوشکن کلاس تایپ ۰۵۵ (رزمناو ۱۳ هزار تنی)، یک ناوشکن تایپ ۰۵۲دی و کشتی ویژه رهگیری فضایی لیائووانگ-۱ است که هم‌اکنون در آب‌های بین‌المللی دریای عمان و نزدیک به تنگه هرمز مستقر شده‌اند .

این استقرار نخستین نمایش عملیاتی دوربردترین و مجهزترین شناور جنگی چین در خاورمیانه محسوب می‌شود و در آستانه برگزاری هشتمین دوره رزمایش مرکب «کمربند امنیت دریایی» میان ایران، چین و روسیه در اقیانوس هند انجام شده است .

🛳 چرا تایپ ۰۵۵ «مرگبارترین» است؟
تایپ ۰۵۵ با جابجایی بیش از ۱۳ هزار تن، نه یک ناوشکن معمولی، بلکه یک رزمناو سنگین با توانمندی‌های منحصربه‌فرد است. تفاوت راهبردی این کشتی با همرده‌های غربی خود در سه مؤلفه خلاصه می‌شود:

۱. سامانه راداری دو باند یکپارچه (DBR): تایپ ۰۵۵ مجهز به چهار آرایه تخت رادار AESA باند S (مدل LJG-346B) برای جستجوی دوربرد و چهار آرایه AESA باند X برای رهگیری دقیق است. این قابلیت که آمریکا قصد داشت در ناوشکن‌های کلاس زاموالت عملیاتی کند اما هرگز به‌طور کامل محقق نشد، به کشتی اجازه می‌دهد هم‌زمان اهداف بالستیک و کروز را در صدها کیلومتری رهگیری کند .

۲. ۱۱۲ سلول پرتاب عمودی (VLS): این کشتی با ۶۴ سلول در جلو و ۴۸ سلول در عقب، قادر به حمل مهمات متنوعی شامل موشک‌های سطح به هوای دوربرد (HHQ-9)، موشک‌های ضدکشتی مافوق‌صوت (YJ-18)، موشک‌های ضدزیردریایی و حتی موشک‌های کروز زمین‌زن (CJ-10) است.

۳. سیستم جنگ الکترونیک تهاجمی: آرایه‌های جنگ الکترونیک این ناوشکن قادر به شناسایی، رهگیری و پارازیت عمیق روی سامانه‌های راداری دشمن است.

🛰 مأموریت غیررسمی: رهگیری و اطلاعات سیگنال
آنچه این استقرار را از مانورهای معمولی گذشته متمایز می‌کند، حضور کشتی «لیائووانگ-۱» در کنار ناوشکن‌های جنگی است. این شناور که به‌عنوان یک «کشتی تحقیقاتی» توصیف می‌شود، در عمل یک سکوی پیشرفته گردآوری اطلاعات سیگنال (SIGINT) و رهگیری فضایی محسوب می‌شود .

تحلیلگران غربی اذعان دارند که این شناور احتمالاً در حال رصد تحرکات ناوگان آمریکایی به‌ویژه ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» و شش ناوشکن موشک‌انداز مستقر در منطقه است .

🌍 هشدار از آسمان اردن: «تاد» در قاب ماهواره‌های چین
چند روز پیش از این استقرار، شرکت تصویربرداری ماهواره‌ای چینی MizarVision تصاویری با وضوح بالا از پایگاه هوایی «موافاق سلطی» در اردن منتشر کرد. این تصاویر که متعلق به ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ است، یک سامانه کامل تاد (THAAD) شامل شش پرتابگر، ۳۶ موشک intercept و رادار قدرتمند AN/TPY-2 را نشان می‌دهد .

یک منبع پنتاگون به‌صورت خصوصی به رسانه‌ها گفته بود: «پیش از هر اقدام بالقوه علیه ایران، نیاز داریم که دفاعیات خود را تقویت کنیم.» حالا تصاویر ماهواره‌ای چین نه‌تنها موقعیت این سامانه را فاش کرده، بلکه پیام ضمنی روشنی دارد: «ما می‌بینیم» .

🎯 سناریوی واقعی: بیدو، جایگزین جی‌پی‌اس و ایمن‌سازی حلقه پدافند
اما مهم‌ترین دلیل برای تأثیرگذاری حضور یک ناوشکن چینی، نه صرفاً قدرت آتش آن، بلکه ظرفیت آن برای تضمین تداوم عملکرد سامانه‌های حیاتی ایران در میدان جنگ الکترونیک است.

در یک سناریوی احتمالی، دشمن نخستین اقدامش اشباع و اختلال در سامانه‌های موقعیت‌یاب (GPS) و باندهای ارتباطی پدافند و موشکی ایران خواهد بود. استقرار این ناوگروه دو مأموریت کلیدی را ممکن می‌سازد:

۱. تأمین جایگزین موقعیت‌یاب (Backup PNT): رادارهای قدرتمند AESA ناو چینی می‌توانند با انتشار سیگنال‌های ناوبری جایگزین (احتمالاً مبتنی بر سامانه بیدو)، در شرایط قطع کامل GPS، داده‌های مکانی دقیق را برای موشک‌های بالستیک و کروز ایران تأمین کنند.

۲. ایمن‌سازی حلقه ارتباطی پدافند: این ناو با سامانه‌های ELINT/COMINT خود، امواج پارازیت دشمن را رهگیری و با ارسال سیگنال‌های فریبنده یا پرش فرکانسی (Frequency Hopping)، کانال‌های ارتباطی میان رادارهای ایرانی و سامانه‌های فرماندهی را باز نگه می‌دارد.

نتیجه:
چنین کمکی از سوی یک قدرت فرامنطقه ای، آسیب پذیری زیرساخت‌های الکترونیک ایران را به صفر نزدیک میکند. وقتی دشمن نتواند «سیستم بیدو» (یا هر سکوی بومی) را از کار بیندازد و نتواند موشک‌ها را منحرف کند، حجم خساراتی که می تواند به ایران وارد کند حدود ۵۰٪ کاهش مییابد. به همین دلیل، فرستادن حتی یک کشتی، نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه یک مهارکننده هوشمند است.

این تصویر مربوط به یک ناوشکن یا رزمناو مدرن چینی ( از کلاس Type 055 یا 052D) است و شماره گذاری شده تا تجهیزات مختلف آن را نشان دهد. در ادامه ترجمه و توضیح مختصر هر بخش ارائه میشود:

—

۱. توپ چندمنظوره ۱۳۰ میلیمتری PJ-45
توپ دریایی ۱۳۰ مم با قابلیت شلیک سریع؛ مناسب برای درگیری سطحی، پشتیبانی آتش و دفاع ساحلی.

۲. سلولهای VLS همه کاره جلویی (۸×۸)
مجموعاً ۶۴ سلول پرتاب عمودی (VLS) در قسمت جلو؛ قابلیت شلیک موشکهای سطح به هوا، ضدکشتی و ضدزیردریایی.

۳. سامانه دفاع نزدیک ۳۰ میلیمتری PJ-11 (۱۱لول)
توپ گاتلینگ ۱۱لول ۳۰ مم معروف به «سی‌گری» (H/PJ-11) برای مقابله با موشکهای ضدکشتی و اهداف سریع.

۴. رادار AESA باند S چندمنظوره LJG-346B
رادار آرایه فازی فعال اصلی کشتی؛ برای جستجوی هوایی، سطحی و هدایت آتش.

۵. سامانه اپترونیک
مجموعه حسگرهای نوری/الکترواپتیک شامل دوربین دید در روز/شب و مسافت یاب لیزری.

۶. سامانه کنترل آتش اپترونیک
جهت هدایت دقیق توپها و موشکها با استفاده از تصویر و لیزر.

۷. رادار چندمنظوره AESA باند X
رادار مکمل با دقت بالا برای رهگیری اهداف و هدایت موشکها.

۸. رادار ناوبری (پوشیده)
رادار مخصوص هدایت کشتی و پرهیز از برخورد.

۹. سامانه جنگ الکترونیک
شامل اخلالگرها و فریبهای راداری برای فریب موشکهای دشمن.

۱۰. سامانه های اطلاعات سیگنال/ارتباطات
جمع آوری سیگنال‌های الکترونیک و مدیریت ارتباطات امن.

۱۱. گیرنده هشدار لیزری/اخلالگر اپترونیک
هشدار در برابر هدفگیری لیزری و ایجاد اختلال در سامانه های نوری دشمن.

۱۲. سلولهای VLS همه کاره عقبی (۶×۸)
۴۸ سلول پرتاب عمودی در قسمت عقب؛ مجموع سلولهای کشتی به ۱۱۲ میرسد.

۱۳. پرتابگرهای سه گانه اژدر ۳۲۴ مم
اژدرهای سبک ضدزیردریابی (مانند Yu-7) برای دفاع نزدیک.

۱۴. پرتابگر فریب ۲۴لول
پرتاب شاتهای راداری/فریب حرارتی برای فریب موشکها.

۱۵. پرتابگر فریب ۱۸لول
مشابه بالا با آرایش متفاوت.

۱۶. پرتابگر موشک کوتاه برد HHQ-10
موشک سطح به هوای فروسرخ (مشابه رول‌آرام آمریکایی) برای دفاع نقطه ای.

۱۷. آشیانه برای دو بالگرد Z-20 یا Z-9
مناسب برای عملیات ضدزیردریایی، جستجو و نجات.

۱۸. سونار با عمق متغیر/آرایه کشیده (VDS/TAS)
سونار قابل کشیدن برای کشف زیردریایی ها در فواصل دور.

در ادامه، برای هر ۱۸ سامانه ذکرشده در تصویر، توضیحی مختصر و متمرکز بر نحوه عملکرد ارائه میشود:

۱. توپ چندمنظوره ۱۳۰ میلیمتری H/PJ-45
عملکرد: گلوله‌ها با نرخ ۴۰ گلوله در دقیقه و برد مؤثر ۲۹.۵ کیلومتر شلیک میکند. لوله ۷۰ کالیتر با سیستم خنک‌شونده آبی امکان آتش مداوم را میدهد. در حالت اضطراری، خدمه میتوانند به صورت دستی آن را کنترل کنند .
(مهمات ویژه: گلوله های هدایت شونده لیزری/راکت‌افزا برای برد ۱۰۰ کیلومتر) .

۲. سلولهای VLS همه کاره جلویی (۸×۸)
عملکرد: ۶۴ لوله پرتاب عمودی که موشکها را مستقیماً از زیر عرشه به سمت بالا شلیک میکند. بدون نیاز به هدفگیر جداگانه، با سامانه نبرد کشتی تبادل اطلاعات کرده و برای اهداف هوایی (HHQ-9)، ضدکشتی (YJ-18)، ضدزیردریایی (Yu-8) و حمله به زمین (CJ-10) برنامه ریزی میشود .

۳. سامانه دفاع نزدیک ۳۰ میلی متری H/PJ-11 (۱۱لول)
عملکرد: با ۱۰۰۰۰ گلوله در دقیقه پرده ای از فولاد در برابر موشک کروز ایجاد میکند. رادار آرایه فازی TR47C گلوله ها را در هوا رهگیری و مسیر شلیک را اصلاح میکند (حلقه بسته). سنسور فروسرخ/تلویزیونی هدف را قفل میکند و سامانه خودکار تا سرعت ۴ ماخ را با ۹۶٪ موفقیت ساقط میکند .

۴. رادار AESA باند S مدل LJG-346B
عملکرد: چهار آرایه تخت روی عرشه، با امواج باند S آسمان را اسکن میکند. اهداف پنهانکار و بالستیک را تا ۵۰۰–۶۰۰ کیلومتر کشف و برای رادار باند X رهسپار میکند. با خنک کننده مایع، قدرت پرتوافشانی بالایی دارد .

۵. سامانه اپترونیک
عملکرد: ترکیبی از دوربین روز/شب و مسافت یاب لیزری که بدون انتشار امواج راداری، اهداف سطحی/هوایی را ردیابی و فاصله یاب دقیق برای توپخانه فراهم میکند (غیرفعال).

۶. کنترل آتش اپترونیک توپ
عملکرد: مختص H/PJ-45؛ با دنبال کردن بصری هدف و محاسبه بالیستیک، فرمان شلیک مستقیم صادر میکند. در برابر پارازیت راداری کارایی دارد.

۷. رادار چندمنظوره AESA باند X
عملکرد: چهار آرایه در ارتفاع بالای دکل. با طول موج کوتاه (باند X)، اهداف کم عمق مانند پریسکوپ و موشک کروزِ پَروازِ پایین را با دقت زیر ۱ متر رهگیری میکند. وظیفه هدایت نهایی موشک HHQ-10 و توپ ۳۰ مم را دارد .

۸. رادار ناوبری (پوشیده)
عملکرد: اسکن افقی ۳۶۰ درجه با امواج معمولی برای شناسایی موانع، کشتیها و ساحل؛ داده ها را به پل فرماندهی و سامانه پهلوگیری خودکار میدهد.

۹. سامانه جنگ الکترونیک
عملکرد: گیرنده هشدار راداری (RWR) که امواج موشک/رادار دشمن را شناسایی کرده و بلافاصله پارازیت های همسان ارسال میکند تا سیگنال منعکس شده از کشتی را پنهان کند.

۱۰. سامانه اطلاعات سیگنال/ارتباطات (ELINT/COMINT)
عملکرد: آنتن های مخصوص برای مکالمات و امواج دشمن را شنود کرده، منبع و رمز آنها را تحلیل میکند؛ داده های حیاتی برای آگاهی از نیات تاکتیکی.

۱۱. گیرنده هشدار لیزری/اخلالگر اپترونیک
عملکرد: سنسورهای نیمکره ای که پرتو لیزر هدفگیر را حس کرده و بلافاصله دود غلیظ یا نور فروسرخ شدید به سمت منبع می تابد تا قفل هدف را بشکند.

۱۲. سلولهای VLS همه کاره عقبی (۶×۸)
عملکرد: ۴۸ لوله مشابه بخش جلو؛ عمدتاً برای موشکهای دوربردتر یا ذخیره مهمات پدافند هوایی منطقه (Area Defense) به کار میرود .

۱۳. پرتابگرهای سه گانه اژدر ۳۲۴ مم
عملکرد: در پشت دربهای کشویی؛ اژدرهای سبک یو-۷ (Yu-7) شلیک میکند. پس از سقوط در آب، با سونار فعال خود هدف را قفل و زیردریایی را تا عمق زیاد دنبال میکند.

۱۴. پرتابگر فریب ۲۴لول
عملکرد: شلیک کننده چف (نوار راداری) و فلر (شعله فروسرخ) به صورت الگوی انفجاری؛ موشکهای راداری و حرارتی را فریب داده و از کشتی دور میکنند.

۱۵. پرتابگر فریب ۱۸لول
عملکرد: مشابه شماره ۱۴ با چینش متفاوت برای پوشش زاویه کور؛ برخی سلولها مهمات اخلالگر تله‌کابلی دارند.

۱۶. پرتابگر موشک کوتاهبرد HHQ-10
عملکرد: ۸ تا ۲۴ موشک. هدایت فروسرخ تصویری (IIR)؛ هدف را با تصویر حرارتی ذخیره کرده و «شلیک کن و فراموش کن». فاصله مؤثر ۹ کیلومتر علیه هدف زیرصوت، ارتفاع درگیری از ۱.۵ متر بالای آب تا ۶ کیلومتر .

۱۷. آشیانه دو فروند بالگرد Z-20 / Z-9
عملکرد: سامانه سوخت و مهمات تعبیه شده در آشیانه؛ بالگردها پس از پرواز، با سونار غوطه ور زیردریایی را جستجو یا با موشکهای سبک، قایق های تندرو را منهدم میکنند.

۱۸. سونار با عمق متغیر/آرایه کشیدنی
عملکرد: ماهی واره از عقب کشتی به آب فرستاده میشود. با تغییر عمق، لایه حرارتی آب را دور زده و منطقه سایه صوتی را حذف میکند. اینگونه زیردریایی های بیصدا در فواصل دورتر کشف میشوند.

تحقیق و تنظیم خبر: سید محمودرضوی نژاد- مدیر مسئول تاف نیوز